Program: „Nie!Zależni – Psychoedukacja dzieci i ich rodzin w kierunku przeciwdziałania uzależnieniom”. Program w ramach „Edukacja zdrowotna dla dzieci i młodzieży oraz ich rodziców/opiekunów w zakresie profilaktyki uzależnień i zapobiegania skutkom zdrowotnym wynikającym z uzależnień”
Uzależnienie dzieci i nastolatków to problem nie tylko jednostkowy. Dotyka nieletnich, ich rodziców i rodzeństwo. Dzisiaj stało się pilnym wyzwaniem dla systemu edukacji i opieki zdrowotnej. Tym bardziej, że lista źródeł uzależnień stale się wydłuża. Ryzyko ich powstania można jednak zminimalizować. Warto wiedzieć, jak rozmawiać z dzieckiem, jak uczyć go asertywności, aby umiał oprzeć się namowom kolegów i koleżanek i świadomie dokonywało wyboru kiedy, jak i ile korzysta z osiągnięć cyfrowej technologii.
Lista źródeł uzależnień dzieci i nastolatków jest dzisiaj bardzo długa. Mamy tu szereg znanych substancji psychoaktywnych, obok których pojawiają się nowe, chemiczne środki o działaniu trudnym do przewidzenia. To nie koniec. Coraz więcej więcej mówi się o szkodliwości e-papierosów, które cieszą się większą popularnością wśród nastolatków. Ok. 11% z nich sięga po pierwszego e-papierosa poniżej 13 roku życia. Pierwszy kontakt z alkoholem dzieci mają średnio w wieku 12-16 lat.
Obok substancji psychoaktywnych pojawiły się też uzależnienia behawioralne, a u młodzieży coraz częściej widać objawy szkodliwego używania nowych technologii, internetu i social mediów. Sprzyja temu niewiedza na temat tego, jak rozwijają się uzależnienia, co stanowi zagrożenie oraz konsekwencji, jakie rodzi ono u młodych ludzi – zarówno na polu zdrowia fizycznego, psychicznego, jak i relacji społecznych.
Według najnowszego badania „Internet dzieci. Raport z obecności dzieci i młodzieży w Internecie” opublikowanego w marcu 2025 r. dzieci między 7 a 18 roku życia spędzają w sieci dziennie blisko 4,5 godziny. Chociaż niewątpliwie Internet jest źródłem wiedzy i może być nieocenioną pomocą w nauce, jednak, jak pokazują ww. badania, nastolatkowie najchętniej odwiedzają platformy streamingowe – 80% ankietowanych korzysta z nich regularnie. Na drugim miejscu są media społecznościowe, a trzecie zajmują komunikatory internetowe.
Nie da się odciąć młodzieży od sieci, telefonu, mediów społecznościowych. Nie można odseparować ich od znajomych, wśród których może pojawić się alkohol i inne substancje psychoaktywne. To, co dzisiaj mogą zrobić rodzice i opiekunowie, to przygotować nieletnich na zagrożenia, które mogą na nich czekać.
To temat kolejnego, bezpłatnego przewodnika pt.: “Profilaktyka uzależnień dzieci i młodzieży od substancji, internetu i nowych technologii – ebook dla rodziców”. Tym razem nasza specjalistka – Alicja Grzenik, psycholożka i psychoedukatorka, która od lat z pasją wspiera dzieci, nastolatki i rodziców w budowaniu zdrowych relacji, udziela odpowiedzi na pytania, takie jak:
➡️ dlaczego dzieci i nastolatkowie są tak podatni na uzależnienie, w szczególności od nowych technologii,
➡️ czym jest nadmierna stymulacja dopaminergiczna,
➡️ czym jest strefa offline i jak ją budować,
➡️ jak stworzyć wspólny plan korzystania z sieci i nowych technologii,
➡️ jak budować w dzieciach i nastolatkach postawę “NIE”, czyli jak uczyć ich asertywności.
W ebooku specjalistka przechodzi od teorii do praktyki. Znajdziesz w nim przykłady, jak rozmawiać z dzieckiem i nastolatkiem na temat substancji psychoaktywnych, narzędzi cyfrowych i nowych technologii. Są tu też ciekawe ćwiczenia asertywności, z których skorzystają nie tylko nieletni, ale także ich rodzice i opiekunowie.
Ebook powstał w ramach realizacji programu „Nie!Zależni – Psychoedukacja dzieci i ich rodzin w kierunku przeciwdziałania uzależnieniom”. Program w ramach „Edukacja zdrowotna dla dzieci i młodzieży oraz ich rodziców/opiekunów w zakresie profilaktyki uzależnień i zapobiegania skutkom zdrowotnym wynikającym z uzależnień”.
Zadanie dofinansowane ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego.
