Skip to main content

Tydzień Walki z Dezinformacją Naukową to świetna okazja, by przypomnieć na czym polega istota dezinformacji, bo w dobie natłoku informacji odróżnienie faktów od manipulacji jest kluczowe – także w obszarze zdrowia i nauki. Dlatego z pełnym przekonaniem włączamy się w promowanie Tygodnia Walki z Dezinformacją Naukową, który trwa od 16 do 22 listopada.

Czym jest dezinformacja?

Dezinformacja to celowe tworzenie i rozpowszechnianie fałszywych lub zmanipulowanych informacji, które mają wprowadzać odbiorców w błąd, wywoływać skrajne emocje lub podważać zaufanie do faktów i instytucji. W obszarze nauki i medycyny przybiera ona formę pseudonaukowych teorii, wyrwanych z kontekstu statystyk czy fałszywych autorytetów, które mogą realnie zagrażać naszemu zdrowiu i bezpieczeństwu.

– W czasach, gdy fałszywe informacje rozprzestrzeniają się szybciej niż rzetelna wiedza, obrona nauki staje się wspólną odpowiedzialnością państwa, środowiska akademickiego, mediów i każdego obywatela. Dlatego wspieramy działania, które uczą krytycznego myślenia, pomagają odróżniać fakty od manipulacji i wzmacniają zaufanie do nauki. Tydzień Walki z Dezinformacją Naukową to ważna inicjatywa pokazująca, że najlepszą odpowiedzią na dezinformację są wiedza, edukacja i otwarty dialog oparty na dowodach naukowych – podkreśla Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Czas na inicjatywę „Nauka Sprawdza”

Inicjatywa ta jest organizowana przez Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego w ramach projektu „Nauka Sprawdza”. Jej głównym celem jest walka z najpopularniejszymi dezinformacjami, które bezpodstawnie wykorzystują autorytet nauki i wprowadzają opinię publiczną w błąd.

Ambasadorzy, naukowcy i twórcy stają wspólnie przeciwko mitom. Jedną z ambasadorek kampanii jest aktorka Wiktoria Gąsiewska, którą można zobaczyć w oficjalnym spocie telewizyjnym. Do inicjatywy Centrum Współpracy i Dialogu UW dołączyli także naukowcy, specjaliści oraz popularni twórcy internetowi, którzy każdego dnia trwania akcji biorą pod lupę fałszywe narracje dotyczące m.in. diet, medycyny, klimatu, środowiska, samochodów elektrycznych, mikrofalówek,wpływu technologii Bluetooth na zdrowie czy rzekomej szkodliwości smartwatchy.

Co znalazło się w programie wydarzenia?

W ramach Tygodnia Walki z Dezinformacją Naukową przygotowano bogaty program działań edukacyjnych, medialnych i kulturalnych:

    • Emisja w mediach i kampania online: emisja spotu edukacyjnego na antenach TVP oraz szeroka kampania w mediach społecznościowych z udziałem twórców cyfrowych.

    • Kampania wewnętrzna UW: cykl krótkich materiałów wideo publikowanych w mediach społecznościowych, w których naukowcy z poszczególnych wydziałów Uniwersytetu Warszawskiego obalają mity i fake newsy związane z obszarem swoich badań.

    • Kino i debaty eksperckie: pokazy filmów poświęconych walce z dezinformacją oraz panele dyskusyjne po seansach w wybranych kinach studyjnych w Warszawie, Wrocławiu, Krakowie i Łodzi, z udziałem przedstawicieli świata nauki i kultury (w tym m.in. Agnieszki Holland).

    • Edukacja w szkołach: warsztaty dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych w trzech warszawskich placówkach (prowadzone przez ekspertów ze Stowarzyszenia Pravda – organizacji zajmującej się fact-checkingiem) oraz publikacja bezpłatnych materiałów dydaktycznych dla klas 7–8 i szkół ponadpodstawowych przygotowanych przez Fundację Przeciwdziałamy Dezinformacji.

    • Publikacje i raporty: premiera kompleksowego opracowania „Dezinformacja naukowa w polskiej infosferze w 2025 roku. Architektura, przykłady, źródła”.

Zachęcamy do obejrzenia spotu promującego kampanię:  Zobacz spot na YouTube

Szczegółowe informacje o inicjatywie oraz harmonogram wydarzeń dostępne są na stronie projektu: naukasprawdza.uw.edu.pl.

Projekt „Nauka Sprawdza” realizowany jest przez Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego i finansowany ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Patronat medialny nad kampanią objęło TVP Info.

Przejdź do treści